od: 08-10-2026 18:00 do: 21-02-2027 21:00 Śródmieście
Źródło: Informacja z Domu Spotkań z Historią w Śródmieściu
Dom Spotkań z Historią w Śródmieściu zaprasza na niezwykłą wystawę „LATA 80. PATRZĄ NA NAS”, która opowiada o życiu kobiet w Polsce w burzliwym okresie lat 80. To wyjątkowa okazja, by spojrzeć na historię z zupełnie nowej perspektywy – przez pryzmat codzienności, twórczości i politycznego zaangażowania kobiet.
W 2026 roku Dom Spotkań z Historią świętuje swoje 20. urodziny. Z tej okazji, wspólnie z Archiwum Kobiet, zapraszamy jesienią na wystawę, której kuratorkami są Monika Rudaś-Grodzka, Łucja Iwanczewska i Katarzyna Stańczak-Wiślicz.
Kobiety, które zmieniały świat – historia dotąd opowiadana z męskiej perspektywy
Lata 80. w Polsce to okres, który rozpoczął się kryzysem ekonomicznym i społeczno-politycznym, a zakończył transformacją ustrojową. Do tej pory ten burzliwy czas przedstawiano przede wszystkim z perspektywy mężczyzn – głównej siły odpowiedzialnej za zmiany ustrojowe. Tymczasem doświadczenia kobiet w życiu społecznym są świadectwem splatania się wielkiej historii z prywatną codziennością, a ich wpływ na kształt państwa po 1989 roku jest niezaprzeczalny.
Jak podkreślają kuratorki:
„Codzienność, twórczość i wydarzenia polityczne tworzyły dynamiczny nurt, w którym kobiety starały się podejmować decyzje i wpływać na bieg wydarzeń, zarówno w wymiarze osobistym, jak i publicznym. Wspólne doświadczenie przygnębienia, niezgody na pogarszające się warunki życia na początku dekady zmieniło się w żądanie zmian systemowych oraz radość z narodzin Solidarności i wolnych związków zawodowych. Stan wojenny przyniósł strach wymieszany ze złością i nienawiścią wobec władzy. Wolne wybory w 1989 roku wywołały entuzjazm, ale także rozczarowanie nowym ładem politycznym i ekonomicznym. Szczególnie ważny dla zdrowia i życia kobiet okazał się rok 1993, kiedy uchwalono ustawę antyaborcyjną, której skutki odczuwalne są do dziś.”
Cztery wymiary kobiecego doświadczenia
Wystawa skupia się na czterech obszarach kobiecego doświadczenia, pokazanych w częściach:
Bohaterki wystawy – znane i nieznane
Na wystawie prezentowane są głównie fotografie obrazujące życie prywatne i publiczne kobiet – zarówno tych znanych, jak i tych, których historie dopiero odkrywamy. Bohaterkami wystawy są:
Zobaczymy prace znakomitych fotoreporterek: Marzeny Hmielewicz, Anny Michalak-Pawłowskiej, Anny Musiałówny i Agnieszki Sadowskiej. Towarzyszą im reprodukcje prac polskich artystek: Urszuli Broll, Katarzyny Górnej, Izabelli Gustowskiej, Joanny Kabali, Natalii LL, Ireny Nawrot, Marioli Przyjemskiej, Ewy Partum oraz Janiny Kraupe-Świderskiej.
Jak mówią kuratorki:
„Ich dzieła są nie tylko niezwykle ważnym świadectwem epoki, lecz także zapowiedzią zmian, które miały nadejść w kolejnych dekadach – artystki zainteresowane tematem kobiecej seksualności w pionierski sposób kwestionowały genderowe konstrukty kulturowe i politykę reprodukcyjną państwa oraz walczyły o samostanowienie i podmiotowość kobiet. Szukały sposobów ekspresji dla własnej zmysłowości i cielesności w przestrzeni publicznej, w której dotąd były one nieobecne. Opieramy nasz przekaz również na fragmentach filmów, kronik oraz wywiadów przeprowadzonych w ramach projektu „Archiwum Kobiet”.”
Współpraca i materiały towarzyszące
Wystawa „LATA 80. PATRZĄ NA NAS” powstaje we współpracy z Instytutem Badań Literackich PAN i Fundacją Archiwum Kobiet. Wystawie towarzyszy katalog oraz przewodnik rodzinny – idealny dla tych, którzy chcą zwiedzać ekspozycję z dziećmi.
Kiedy i gdzie?
Wystawa prezentowana w ramach:
Nie przegapcie tej wyjątkowej wystawy! Przyjdźcie do Domu Spotkań z Historią, by zobaczyć historię lat 80. oczami kobiet – ich codzienność, walkę, twórczość i nadzieje. To opowieść, która porusza, uczy i inspiruje.